Çek mağduru kimdir? Karşılıksız çek yazan mı? Elinde çek patlayan satıcı mı?

Ahlaksızdan yana olan bir sistemin sorgulaması

Bu ülkede yaşayan ender dürüst insanlardansanız, elbette paranızı birileri gasp edecektir. Bu kaçınılmaz bir gerçek.

Dürüst bir mal sahibiyseniz, büyük olasılıkla kiracınız yamuk çıkacaktır. Ve kiranızı güç bela alabileceksiniz.

Dürüst bir kiracı olsanız, yine büyük olasılıkla mal sahibinizin acımasız zamları ve talepleri ile karşılacaksınız.

Ticarette kullanılan yaygın bir ödeme şekli olan çe kullanımında da durum yine dürüstün aleyhine.

Yüce ulu devletimiz, yine mağdurun yanında (!)

Ticarete başlayıp iki kuruş para görünce hemen altına sıfır araba çeken, karısını altınlara boğan, çocuğunu kolejlerde okutan hava civası o biçim olan tonla insanımız var.

Adam, nasıl olsa vadesi gelince ödemeyeceğim ki şeklinde çekleri yazıyor. Beyimiz patron olmuş ya, yaz babam yaz. Çek yazmak bedava nasıl olsa.  Bankalar da, bilinçsizce çek defteri vermeye devam ediyor. İş Bankası bu konuda çok katı. Ama İş Bankası'ndan artık çek alamayan dolandırıcılar, daha dandik bankalardan yine çek karnesi alabiliyorlar. Nasıl olsa bankaların çek yaprağı başına sorumlulukları çok cüzi mertebelerde.

Dolandırıcı insanımız, önce iyi bir sicil yaratmak için bir kaç kez çek ödemesi gerçekleştirir. Ardından büyük voleyi vurmak için pusuda bekler. Nasıl olsa bu ülkede vergisini ödeyen, trafik cezasını ödeyen, elektrik faturasını ödeyen hep cezalandırılmıştır. Devlet, dolandırıcıya bir şekilde sahip çıkar.

Piyasaya vole vurma zamanı gelince, ardı ardına dolandırıcı insanımızın çekleri patlamaya başlar. Peşpeşe çekleri yazılır. Hesabını kitabını bu çeklerin ödenmesi üzerine yapan, gerçekten iyi niyetli satıcılar bir anda finansal açıdan zor duruma düşer. Belki de kimileri iflas eder.

Karşılıksız çek yazan dolandırıcılara, bu gerçek mağdur olan parasını alamayan satıcılar dava açar.

Ama devlet baba da sahtekara kucak açar ve medyada haberlerini gördüğümüz "Çek mağdurlarını kurtarma projesi" için çalışır.

Şimdi, çek mağduru kimdir?

Sattığı mal için fatura kesip devlete kdv, kurumlar vergisi ödeyen ve de müşterisinden parasını alamayan tedarikçi mi? Yoksa aldığı malın parasını ödeyemeyip son model arabayla fink atan, para öyle yenmez, işte böyle yenir diyen dolandırıcı mı çek mağdurudur?

Sözüne güvenilmez bir toplum

Ticaretle uğraşan birisi olarak gözlemlerimden bahsetmek istiyorum:

Firmalarla belirli bir vade üzerine anlaşıyoruz. Örneğin 12.500 (onikibinbeşyüz) TL'lik bir faturanın kesim tarihinden itibaren 90 gün vade ile çalışıyoruz diyelim. Hatta bu vadeyi müşterimiz olan firma kendi iradesiyle kaşe ve imza ile onaylayıp bize iletiyor.

Ödeme vadesi olan 90. gün yaklaşırken muhasebimiz, müşteriyi arıyor ve ödemeyi hangi gün yapacağını soruyor. İşte en çok karşılaştığımız durumlar.

1) Müşteri: "Haftaya cuma ödenecek"
Bu cümleyi üst üste bir kaç hafta duymanız ülkemizde çok olası. (Çoğu zaman çıkmaz ayın son çarşambası gibi bir duruma döner)

2) Müşteri: "Ama bizde bakiye gözükmüyor ki"
Halbuki faturayı giderleştirip kdv'den düşmüşlerdir.

3) Müşteri: "Şimdi bankadayım ödüyorum"
Sadece o anı kurtarmak için söylenmiştir. Hakedişten elde ettiği bir çeki kırdırmaya gitmiştir. Kendisi için nakit para çekmek için bankaya gitmiştir. Ve asla size ödeme yapmayı aklından bile geçirmeyecektir.

4) Müşteri: "Bize de ödeme gelmedi"
Tedarikçi içinden şöyle söyler: "Kardeşim, bana ne senin başkalarıyla ticaretinden. Ben senle 90 gün diye anlaşmadım mı?"

5) 12.000 TL öder. 500 TL size takar. Nasıl olsa böyle küsüratlar için tekrar ödeme istemekten tedarikçinin utanacağını düşünerek her tedarikçisine 300 TL, 500 TL takarlar ve böylece ego tatmini gerçekleşir. O kişi cin gibidir ve geriye kalan herkes salaktır.

6) Müşteri: "Ama biz o malzemeyi kullanamadık ki, iade mi etsek ki?"
Tedarikçi içinden şöyle söyler: "İyi de, ödeme isteyene kadar hiçbir sorun yoktu, şimdi nereden çıktı bu?"

7) Müşteri: "Ben size 145 gün vadeli bir çek mi versem?
Tedarikçi içinden şöyle söyler: "Abi, 90 gün diye anlaştık. 90 günlük vade zaten doldu. 90 günün üstüne bir de 145 gün nereden çıktı şimdi? Sözünü unuttun mu?"
Müşteri: "Ödemesek daha mı iyi?"

Sizler de tahsilat günlerinde nasıl atlatıldığınızı anlatmak isterseniz lütfen yorum yazınız...